กระทิง ณ เขาแผงม้า

คุณเคยยืนอยู่ท่ามกลางอากาศที่เย็นขนาด 14 ํc เที่ยงวันมั๊ย?

คุณเคยเห็นดวงดาวที่ใกล้เพียงเอื้อมมือหยิบหรือไม่?

น้ำใต้ผืนดินจะผุดออกมาจากตาน้ำด้วยแรงดันแค่ไหนน๊ะ?

แล้วคุณเคยเห็นกระทิงตัวเป็น-เป็นรึปล่าว?

 
 
 

จาก คำขอร้อง(แกมบังคับ)ของพี่ป๋องเจ้าหน้าที่ของมูลนิธิคุ้มครองสัตว์ป่าฯ ในขณะนั้น(พฤศจิกายน ปี2543) ผมและเพื่อนๆอีกสิบกว่าชีวิตก็มุ่งหน้า สู่เขาแผงม้า เพื่อร่วมเป็นคณะทำงานในค่ายเยาวชน 'ค่ายอนุรักษ์ธรรมชาติและสัตว์ป่า' ของโรงเรียนโชคชัยสามัคคี............... ด้วยความที่สมาชิกเยอะเราเลยต้องแบ่งออกเป็น2ทีม โดยที่ผมอยู่ทีมที่2 ไปกับรถของพี่ฝน(เจ้าหน้าที่ของมูลนิธิฯอีกคน) รถคันที่นั่งไปถึงบริเวณ ตีนเขาแผงม้าตอนประมาณ 17.00 น. ซึ่งก็ยังไม่นับว่าเย็นมากทว่าพระอาทิตย์กลับแสดงทีท่าว่าจะลาลับซะยังงั้น รถของพวกเราค่อยๆ หนีแรงดึงดูดของโลกขึ้นไปบริเวณที่ทำการของ เขาแผงม้าซึ่งเราจะใช้เป็นสถานที่ทำค่ายด้วย แต่แล้วพี่ฝนก็เบรกรถกะทันหันเล่นเอาพวกผมที่นั่งกระบะหลังหัวทิ่มกัน เป็นแถว แต่พอค่อยยืนขึ้นเพื่อดูว่าเกิดเหตุอะไรขึ้นสายตาของผมก็ เหวี่ยงไปปะทะกับหมูป่าฝูงหนึ่งกำลังใช้หาอาหารอยู่แต่ไอ้เจ้าจ่าฝูง ที่คาดว่าสูงประมาณ1เมตรกลับทำท่าฮึดฮัด และตะกุยดินเตรียมพร้อมที่ จะวัดดวงกับพาหนะของเรา............ แป๊นนนนนนนนน!!!!!! นับเป็นโชคดีที่พี่ฝนบีบแตรจนไอ้เจ้าหมูป่าฝูงนั้นเผ่น หนีไป..................

เยาวชนเรียนรู้ธรรมชาติ ตามเส้นทางเดินป่า
- เดินป่าศึกษาธรรมชาติ ค้นหาความลับของความชุ่มชื่น ของป่า เกิดเป็นตาน้ำ...สายน้ำ
 
ข้อมูลเขาแผงม้า

ลักษณะทั่วไปของเขาแผงม้า

เขาแผงม้าอยู่ในเขตป่าแห่งชาติป่าเขาภูหลวง เป็นภูเขาที่ตั้งอยู่ระหว่างเทือกเขากำแพง ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือติดกับเขาใหญ่ กับแนวเทือกเขาป่าเขาภูหลวง มีเนื้อที่ 5,000 ไร่ อยู่ในท้องที่ ต.วังน้ำเขียว อ.วังน้ำเขียว จ.นครราชสีมา

ลักษณะภูมิประเทศ

เป็นภูเขาสูงชันมากประมาณ 25-45 องศา มีจุดสูงสุดจากระดับน้ำทะเล 800 เมตร มีลักษณะคล้ายสันแผงคอม้า เป็นพื้นที่สำคัญของลุ่มน้ำปราจีนบุรี ไหลลงสู่ลำพระยาตร และห้วยซับบอน นอกจากนี้ยังมีพื้นที่ลาดชันไปทางทิศตะวันตก ซึ่งเป็นที่ราบลุ่มน้ำลำพระเพลิง โดยมีพื้นที่รองรับน้ำฝนมีขนาด 114 ตารางกิโลเมตร

 
โรงอาหาร โรงครัว บนเขาแผงม้า
- หากลองได้สัมผัสถึงเขาแผงม้า ในปัจจุบัน อย่าให้เสียโอกาส เรียนรู้ถึงประวัติใน อดีต เพราะจะทำให้รู้สึกถึง เนื้อแท้ของ ธรรมชาติ เขาแผงม้า
 

ทรัพยากรป่าไม้

ป่าบริเวณนี้ในอดีตเป็นป่าดิบแล้งที่สมบูรณ์ ต่อมาถูกบุกเบิกเพื่อทำการปลูกพืชเศรษฐกิจอย่างข้าวโพด และปล่อยทิ้งร้างมีหญ้าปกคลุมแทน และเกิดไฟป่าขึ้นทุกๆ ปี จนไม่เหลือเค้าความอุดมสมบูรณ์ให้เห็น มาในปี พ.ศ.2537 มูลนิธิคุ้มครองสัตว์ป่าฯ ร่วมกับองค์กรชาวบ้าน ได้เข้ามาฟื้นฟู ในปัจจุบันมีสภาพเป็นป่ารุ่นสองซึ่งมีความหลากหลายของท้องถิ่นที่อยู่อาศัย และอาหารของสัตว์ป่า มีพืชเบิกนำธรรมชาติขึ้นแทรกกับไม้ที่ปลูก เช่น กล้วยป่า จะพบทั่วไป เป็นพืชที่ช่วยอุ้มน้ำเพิ่มความชุ่มชื้นแก่พื้นที่ ปอหูช้าง กระทุ่มน้ำ จะพบในบริเวณหุบเขาที่มีความชื้น ปอพังแหล ต้นสาบเสือ ในบริเวณที่น้ำน้อย และสังคมหญ้าคาถูกปกคลุมด้วยพืชใบกว้าง และต้นไม้ยืนต้นทั้งที่ปลูก และพบพันธุ์ไม้ดั้งเดิม เกิดตามธรรมชาติขึ้นหลังจากมีพืชเบิกนำ เช่น ยางแดง มะค่าโมง ตะเคียน มะหาด ยมหิน มีเถาวัลย์ต่าง ๆ ที่เป็นอาหารสัตว์ป่ามากมาย และตามพื้นที่ป่าในบริเวรหุบจะพบพืชพวกเฟิร์น พืชตระกูล ขิง ข่า เร่ว ผักหนาม คลุ้ม คล้า ซึ่งแสดงว่าปัจจุบัน พื้นที่ป่ามีความชุ่มชื้น และทำหน้าที่เป็นต้นน้ำ และสายน้ำที่ไหลลงสู่ชุมชน และอ่างเก็บน้ำลำพระเพลิงตลอดปี 2 สาย คือคลองบง กับคลองเสมา

 
บนหอชมชมวิว ณเขาแผงม้า บนหอชมวิว ณเขาแผงม้า
- ทัศนียภาพ อันเกิดจากการ กลับคืนสู่ธรรมชาติ ของป่าเขาแผงม้า - จากจุดชมวิว จะมองเห็น พื้นที่ที่โล่งเตียน 10 ปี ก่อน เขาแผงม้าก็ไม่ได้ต่างไปจากนี้เลย

ค่ายฯ เริ่มจากการต้อนรับของ พี่ๆ เจ้าหน้าที่จากเขาแผงม้า ตามด้วยกิจกรรมสื่อความหมายถึงความ สำคัญของธรรมชาติ ไฮไลท์สำคัญอยู่ที่ตอนเย็นกิจกรรม'แอบดูนก-ส่องกระทิง' เล่นเอาน้องๆ ค่ายรวมถึงพวกผมเองถูกสะกดอยู่กับ ร่างกายสีน้ำตาลแดงอันกำยำล่ำสัน เขาคู่งามที่โค้งอย่างได้รูป รวมถึงถุงเท้าสีขาวที่เป็นลักษณะเด่น เฉพาะของสัตว์ในตระกูลวัวเท่านั้น (ผ่านทางกล้องส่องทางไกลนะครับ) แต่ถึงยังไงความสวยและสง่างามของเจ้ากระทิงแห่งเขาแผงม้า ก็ทำเอาผมและเพื่อนๆหลับฝันถึง เจ้ากระทิงกันเป็นแถบ.................. กิจกรรม '"เดินป่าศึกษาธรรมชาติ'ในช่วงสายๆของวันรุ่งขึ้นพวกเราพา น้องๆไปตามหาตาน้ำรวมไปถึง เฟิร์นมหัสดำที่หาได้ยากมาก...แต่ที่เขาแผงม้ามีครับ พลันที่ก้าวเท้าเข้ามายังเส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติชาวค่ายก็สัมผัสได้ถึง ความเย็นบริสุทธิ์แบบที่เครื่องปรับอากาศยี่ห้อไหนก็ไม่สามารถ เลียนแบบได้เสียงนกร้องที่ดังก้องพงไพร สีเขียวครึ้มของต้นไม้นานาชนิดทำให้ชาวค่ายลืมความเหน็ดเหนื่อยจาก การเดินไปเสียสนิท ตกเย็นของวันที่สองชาวค่ายทั้งหมด ก็พากันไปแอบดูกระทิงกันอีกครั้ง เฮ้อ....สุข สุด สุด ก่อนนอนชาวค่ายก็ได้สนุกไปกับกิจกรรมรอบกองไฟ(ที่ไม่มีไฟ) แต่ดวงดาวที่สุกสว่างอยู่บนท้องฟ้าบวกกับแสงนีออนเล็กน้อยก็ทำให้ ชาวค่ายได้อมยิ้มกันก่อนนอน... ก่อนกลับน้องๆเยาวชนจากโรงเรียนโชคชัยสามัคคีได้เขียนข้อความ ฝากพี่ๆเจ้าหน้าที่ไปบอกเจ้ากระทิงตัวโตในความหมายที่ใกล้เคียงกันว่า "กระทิงจ๋า...อย่าหนีไปไหนอีกนะพวกเราจะช่วยกันดูแลเขาแผงม้า ให้ดีที่สุดเลยพวกเราสัญญา..."

.....กิ่ง-ก้าน-ใบ

กิจกรรม ค่ายเยาวชน ที่จัดขึ้นบนเขาแผงม้า
- กิจกรรมค่ายเยาวชน จากชมรมอนุรักษ์โรงเรียน โชคชัยวิทยาคม

สภาพภูมิอากาศ

สภาพภูมิอากาศของเขาแผงม้า เป็นแบบมรสุมเขตร้อนได้รับอิทธิพลของลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ ลมมรสุม ตะวันออกเฉียงเหนือ มีปริมาณน้ำฝนอยู่ระหว่าง 1,000 - 1,500 มิลลิเมตรโดย เฉลี่ย สภาพอากาศค่อนข้างเย็นสบายทั้งปี โดยมีอุณหภูมิเฉลี่ย ประมาณ 20 -24 องศาเซลเซียส

หอชมทัศนีย์ภาพ และตรวจดูไฟป่า
- จุดชมทัศนียภาพ มุมกว้างของเขาแผงม้า เมื่อป่าเริ่มเติบโตสูงขึ้น มุมมองที่อยู่บนที่สูงเห็นจะ ทำให้มองได้รอบทิศมากขึ้น

ทรัพยากรสัตว์ป่า

หลังจากมีการฟื้นตัวของป่า เริ่มมีสัตว์ป่าเข้ามาอาศัยหลังจากหายไปจากบริเวณนี้ จากการทำลายป่าซิ่งเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยและหากิน ปัจจุบันมีสัตว์ป่าที่พบในพื้นที่นี้อย่างน้อย 170 ชนิด ที่สำคัญคือ กระทิง ประมาณ 50 -60 ตัว

ข้อมูลเขาแผงม้า จากวารสาร Wildlife Thailand มูลนิธิคุ้มครองสัตว์ป่าและพรรณพืชฯ ฉบับเดือน พ.ค.- มิ.ย. 47
 
 
 
 
 
 

 
ศูนย์กิจกรรมเพื่อธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ENAC)
 
7/368 เมืองทองธานี ถ.ป๊อปปูล่า ต.บางพูด อ.ปากเกร็ด จ.นนทบุรี 11120
 
Tel. / Fax. : 02-980-4651 , 089-161-7933
 

ส่ง E-mail : admin@enac-club.com